ပုဂံခေတ် အနော်ရထာမင်းလက်ထက်မှစ၍ ဘုန်းတော်ကြီးသင် ပညာရေး ကျောင်းများကို ဆရာတော် သံဃာတော်များက ဦးဆောင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ကြပြီး ရှေးယခင်က ခေတ်ပညာ(အတန်းပညာ)ကို အခြေမခံဘဲ ဗုဒ္ဓအဆုံးအမ၊ မြန်မာစာနှင့် တွက်ချက်မှုဆိုင်ရာများကို အခြေခံသင်ကြားသောကျောင်းများ ဖြစ်ပါသည်။ သမိုင်းကျောင်းများနှင့်အတူ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော ဘုန်းတော်ကြီးသင် ပညာရေးကျောင်းများကို ဆရာတော် သံဃာတော်များအဆင့်ဆင့် လက်ဆင့် ကမ်း၍ လွှဲပြောင်းဖွင့်လှစ်လာခဲ့သည့်အပြင် မျက်မှောက် ခေတ်အခြေအနေအရ မူလတန်း၊ မူလတန်းလွန်၊ အလယ်တန်း၊ တွဲဖက်အထက်တန်း အစရှိသဖြင့် တစ်ဆင့်ပြီးတစ်ဆင့် တိုးချဲ့ဖွင့်လှစ်မှုများ ဆောင်ရွက်လာခဲ့ပါသည်။ ဘုန်းတော်ကြီးင် ပညာရေးကျောင်းများကို အောက်ပါရည်ရွယ်ချက်များဖြင့် ဖွင့်လှစ်သင်ကြား ပေးလျက်ရှိပါသည်။